Πρό(σ)κληση σε διάλογο

Τι σόι λαός είμαστε;

 Πριν λίγες μέρες γιορτάσαμε την επέτειο της εθνικής επανάστασης. Περίσσεψαν, κι όχι άδικα, οι ύμνοι στις αρετές της φυλής, την ανδρεία, το αδούλωτο πνεύμα, την αγάπη για την ελευθερία, την ικανότητα αυτού του μικρού λαού να αντιστέκεται και να πραγματοποιεί, με το ένα πόδι στον τάφο, θαύματα και να ανασταίνεται εκεί που όλα έδειχναν πως είχε ιστορικά ξοφλήσει.
Φέτος ο εορτασμός πήρε ειδικό χρώμα, με τις οργισμένες αντιδράσεις για το ζοφερό παρόν και για το άγριο, χωρίς ελπίδα και προοπτική, μέλλον. Η αγανάκτηση και η οργή πήρε συγκεκριμένες κατευθύνσεις: την πολιτική ηγεσία που οδήγησε τη χώρα στον γκρεμό, και τους ξένους επικυρίαρχους που επιβάλλουν τους ταπεινωτικούς όρους της υποταγής μας. Η ευθύνη όλη στους άλλους…

Πρό(σ)κληση σε διάλογο...

Μπορούμε να «Επιμείνουμε ελληνικά»;

Με τίτλο «Επιμένουμε ελληνικά» έγραφα στο προηγούμενο φύλλο για την ανάγκη να αλλάξουμε καταναλωτικές συνήθειες (π.χ. να μην αγοράζουμε προϊόντα εισαγόμενα όταν τα ίδια παράγονται στη χώρα μας και να προτιμούμε τον εσωτερικό τουρισμό) αλλά και να παράγουμε ανταγωνιστικά.
Στο άρθρο αυτό απάντησε αναγνώστης με το παρακάτω σχόλιο:
«To κείμενο σας έχει πολλές κρίσιμες και βασικές πλευρές για την ισχυροποίηση της ελληνικής επιχειρηματικότητας. Ωστόσο θα ήθελα να θέσω στην κρίση σας κάποια βασικά εμπόδια του καταναλωτή στο να αγοράσει ελληνικά προϊόντα. Μιλάω εκφράζοντας την προσωπική μου οικογενειακή κατάσταση στην οποία υπάγονται και πολλοί γνωστοί και φίλοι. Η αβάσταχτη, άδικη φορολογία και η εξευτελιστική κατάσταση που βιώνουμε μας κάνει να στερηθούμε βασικά αγαθά υλικά και κυρίως αναφέρομαι στα τρόφιμα! Θεωρώ απαράδεκτο ένας οικογενειάρχης φορολογούμενος πολίτης με σωστή και τίμια οικονομική διαχείριση, χωρίς σπατάλες και πολυτέλειες όλα του τα χρόνια, να φτάνει στο σημείο να μην μπορεί να προσφέρει καθημερινά ένα μπουκάλι φρέσκο γάλα στο σπίτι του! Δεν υπερβάλλω και δεν είμαι λαϊκιστής αλλά περιγράφω την σκληρή πραγματικότητα!

Πρό(σ)κληση σε διάλογο

 

Επιμένουμε Ελληνικά

Γράφει ο Κώστας Παππής

Σας μεταφέρω, όπως το έλαβα, μέρος ενός μηνύματος που έφτασε πρόσφατα στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο μου και που έχει και ιδιαίτερο τοπικό ενδιαφέρον:
«Ο Έλληνας έχει μια μανία να τρώει λευκό εισαγόμενο μανιτάρι από την Πολώνια γιατί πιστεύει ότι, επειδή είναι λευκό, είναι και αγνό. Ιδού λοιπόν τι συμβαίνει: Τις δύο βδομάδες των εορτών πουλήθηκαν 200 τόνοι εισαγόμενου μανιταριού λευκού, μπαγιάτικου, και ψεκασμένου με φορμόλη και χλωρίνη (για να είναι άσπρο), και κέρδισαν δύο εταιρείες γερμανικών συμφερόντων. Την ίδια στιγμή πουλήθηκαν 30 τόνοι ολόφρεσκου μανιταριού ημέρας του είδους πλευρότους (ΤΕΛΕΙΩΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ) που παράχθηκε από 45 μικρές οικογενειακές γεωργικές μονάδες που, μαζί με τους εργαζόμενους εκεί, έδωσε «ψωμί» σε πάνω από 300 οικογένειες. Εάν αυτό ήταν αντίστροφα τότε, αντί για 45 μονάδες, θα ζούσαν 300 μονάδες και συνολικά με τους εργαζόμενους πάνω από 4000 άτομα! Αυτό είναι απλό μάθημα γεωργικής οικονομίας αλλά πολλαπλασίασέ το επί 5.000 ή 10.000 για να δεις τι γίνεται και στους άλλους κλάδους της γεωργίας…».

Πρό(σ)κληση σε διάλογο

Μέτρο!

Το άρθρο μου με τίτλο "ΚΑΤΑΛΗΨΕΙΣ" στο προ-προηγούμενο φύλλο της «Πολιτείας» προκάλεσε μια κριτική απάντηση της φίλης Κούλας Μαυραγάνη που δημοσιεύτηκε στο προηγούμενο φύλλο, με τίτλο «Για όλα φταίνε … οι καταλήψεις». Καλόδεχτος κάθε διάλογος, κάθε κριτική, κάθε διαφωνία. Άλλωστε επιδιώκεται, όπως επισημαίνεται από τον τίτλο της στήλης όπου γράφω («Πρό(σ)κληση σε διάλογο»), ενώ εξυπηρετεί το στόχο της συναίνεσης. Αρκεί να…

Αρκεί να μην ξεκινάει με παραποίηση όσων ισχυρίζεται ο κρινόμενος!

Όποιος είχε την υπομονή να διαβάσει το άρθρο μου για τις καταλήψεις (http://costaspappis.blogspot.com/2011/10/blog-post.html) θα θυμάται ότι αυτό που με απασχόλησε σε αυτό ήταν συγκεκριμένα οι καταλήψεις των Πανεπιστημίων. Το συμπέρασμα του άρθρου ήταν ότι «οι καταλήψεις των Πανεπιστημίων μας οδηγούν, στο μερίδιο που τους αναλογεί, στην εδραίωση του εφιάλτη πάνω από τη χώρα, αποκλείοντας κάθε διέξοδο».

Κακή παιδεία και διαφθορά πάνε χέρι- χέρι

Γράφει ο Κώστας Παππής

Γράμμα  Φιλανδού μαθητή

Στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο μου έφτασε πριν από καιρό μια μακροσκελής επιστολή γραμμένη από ένα Φιλανδό μαθητή. Από τότε σκεφτόμουν κατά καιρούς ότι πρέπει οπωσδήποτε να μεταφέρω στη στήλη αυτή κάποια αποσπάσματα της επιστολής. Θερμά συνιστώ σε όσους διαβάζουν τη στήλη, ιδίως στους γονείς και τους μαθητές, να τα διαβάσουν.

***

«… Λοιπόν, όπως μου γράφεις, άκουσες ότι εμείς εδώ στη Φιλανδία βγήκαμε πρώτοι στον κόσμο στην Παιδεία, ενώ εσείς δεν τα πήγατε και τόσο καλά και θέλεις να μάθεις το γιατί. Θα προσπαθήσω, όσο γίνεται απλά, να σου περιγράψω το εκπαιδευτικό μας σύστημα και πως περνάω μια ολόκληρη μέρα…».

«…Είμαστε όλοι ίσοι. Δεν έχουμε καθόλου ιδιωτικά σχολεία, ούτε ειδικά ή ελίτ σχολεία υπεροχής. Στο ίδιο σχολείο μ' εμένα πηγαίνει και η κόρη του πρωθυπουργού μας, του προέδρου της ΝΟΚΙΑ, του θυρωρού μας, και πολλά άλλα παιδιά με αναπηρίες, καθώς και τα παιδιά μεταναστών.

Εμείς, όπως λέει και ο πρωθυπουργός μας, «είμαστε μια μικρή χώρα και δεν έχουμε την πολυτέλεια να χάσουμε ούτε ένα παιδί, διότι κοινωνικοί αποκλεισμοί, διακρίσεις και γκετοποιήσεις δεν έχουν θέση στη μάθηση. Θεωρούμε ότι ενσωμάτωση, κοινωνικοποίηση και μάθηση πάνε μαζί».

Σε όλα τα σχολεία μας τα πρότυπα είναι οι καλύτεροι, αλλά όπως είναι δομημένο το σύστημά μας, μη νομίσεις ότι όσοι δεν είναι πρώτοι υποφέρουν και νιώθουν μειονεκτικά. Το αντίθετο μάλιστα, οι καλύτεροι παρακινούν τους υπόλοιπους προς τα πάνω και ο καθένας, με τη βοήθεια φυσικά των δασκάλων μας, προσπαθεί να ξεπεράσει τον εαυτό του, αντί να απογοητευτεί και να πέσει στην αδράνεια.

Πρό(σ)κληση σε διάλογο

Καταλήψεις

Του Κώστα Παππή
Διατύπωσα πρόσφατα στη στήλη αυτή κάποιες αρχές που η εφαρμογή τους αποτελεί, κατά τη γνώμη μου, πρoϋπόθεση για να οδηγηθούμε στην έξοδο από τον εφιάλτη που καλύπτει τη χώρα. Επιχειρώ να δοκιμάσω μια από αυτές, την πρώτη συγκεκριμένα, στο γεγονός των καταλήψεων των πανεπιστημίων. Μας οδηγούν οι καταλήψεις στην έξοδο από τον εφιάλτη ή μήπως εδραιώνουν την παρουσία του;

Αρχή πρώτη, λοιπόν: η χώρα να αποκτήσει επιτέλους, όπου δεν έχει, υγιείς και μόνιμους θεσμούς και οι πολίτες να μάθουν να τους σέβονται.

Οι καταλήψεις αποτελούν ακραίο φαινόμενο καταπάτησης θεσμών και νόμων, και μάλιστα με την άσκηση βίας και αυθαιρεσίας (βλέπε και δεύτερη αρχή: “Να μπει τέρμα στην κρατική βία και αυθαιρεσία. Αλλά να μπει τέρμα στη βία και την αυθαιρεσία και των πολιτών, όλων όσοι διεκδικούν αιτήματα και δικαιώματα, όσο αδικημένοι και αν αισθάνονται. Που ασκούν βία και αυθαιρεσία σε βάρος άλλων πολιτών, σε βάρος της οικονομίας και της κοινωνίας”). Αποτελούν ευθεία παραβίαση ακόμα και του θεσμού του ασύλου που ίσχυε ως πρόσφατα, για τον οποίο κόπτονται οι τωρινοί καταληψίες. Για να ακριβολογούμε, ο θεσμός του ασύλου, όπως τον εννοεί μια ελάχιστη, δυναμική μειοψηφία των φοιτητών, αυτών που κάνουν τις καταλήψεις, έχει το εξής νόημα: «το κλειδώνουμε» επειδή έτσι αποφασίσαμε εμείς οι 100-200-300, σαν να είναι ιδιοκτησία μας, και απαγορεύεται η είσοδος εις πάντας, ακόμα και στους άλλους συν-«ενοίκους» του πανεπιστημίου, που συμβαίνει να είναι και οι μόνιμοι (όχι περαστικοί, για 4-5-6 χρόνια, όπως οι φοιτητές) «ένοικοι» των πανεπιστημίων, διδάσκοντες, ερευνητές, διοικητικούς υπαλλήλους κλπ. Απαγορεύεται, για όσο διαρκεί η κατάληψη, κάθε διακίνηση ελεύθερης σκέψης (π.χ. μέσω της διδασκαλίας ή με την πραγματοποίηση ερευνητικής εργασίας, ή έστω με ανοιχτή συνέλευση), αφού απαγορεύεται ρητώς και δια ροπάλου η παρουσία στον υπό κατάληψη χώρο των φυσικών φορέων της ελεύθερης σκέψης. Απαγορεύεται ακόμα η παρουσία φοιτητών που δεν υποστηρίζουν την κατάληψη και που θέλουν π.χ. να εξεταστούν, να παρακολουθήσουν κανονικά τις διαλέξεις των καθηγητών τους κλπ.

Πρό(σ)κληση σε διάλογο

Εφιάλτης πάνω από την πόλη

(Σημείωμα για τον ιστορικό του μέλλοντος)

 

Στους εμπορικούς δρόμους του Κιάτου η εικόνα που βλέπει κανείς σήμερα, καλοκαίρι του 2011, και, πολύ περισσότερο, η κρυμμένη εικόνα πίσω από αυτήν, είναι εφιαλτική. Η φανερή εικόνα: τα λουκέτα, τα κλειστά μαγαζιά, που συνεχώς αυξάνονται ώστε ο αριθμός τους να κοντεύει να εξισωθεί με τα ανοιχτά, τα «ενοικιάζεται» που εδώ και πολλούς μήνες μάταια προσκαλούν νέους ενοικιαστές. Σαν μια επιδημία που απλώνεται γοργά σε όλη την πόλη, σε όλη τη χώρα. Κι από πίσω η κρυμμένη εικόνα: των σπιτιών όπου ζουν επαγγελματίες, πρώην εργαζόμενοι, που έμειναν χωρίς δουλειά, οικογένειες που πένονται, που δεν έχουν να πληρώσουν λογαριασμούς. Και το πιο σπαρακτικό: νέοι χωρίς δουλειά, χωρίς θέση στην κοινωνία, που ψάχνουν για μια οποιαδήποτε απασχόληση, με οποιουσδήποτε όρους και αμοιβή, απόβλητοι χωρίς να έχουν φταίξει σε τίποτα, ήδη κουρασμένοι από μια ζωή που δεν έχουν προλάβει να ζήσουν, χωρίς ελπίδα και χωρίς όνειρα εκτός ίσως από το όνειρο της μετανάστευσης σε κάποια ξένη χώρα. Μια γενιά χαμένη.

Παρόμοια εικόνα στην ύπαιθρο. Αγρότες που, αφού τους εκμαύλισαν και τους κοίμισαν οι κοινοτικές επιδοτήσεις για χρόνια, βρίσκονται εδώ και καιρό μπροστά σε μια ανελέητη πραγματικότητα: συχνά να μη συμφέρει πια η παραγωγή, αφού η αγορά καλύπτεται με φτηνά προϊόντα από το εξωτερικό, από κρέατα μέχρι φρούτα και λαχανικά (αχλάδια από τη Νότιο Αφρική, μούσμουλα από την Ισπανία, σκόρδα από την Κίνα, λεμόνια από την Τουρκία, κρέατα από την Ολλανδία). Δεν είναι λίγες οι αγροτικές εκμεταλλεύσεις, αυτές που εξακολουθούν να λειτουργούν, που αντιμετωπίζουν άμεσο κίνδυνο να εγκαταλειφθούν. Ήδη συναντάς εγκαταλειμμένες καλλιέργειες, φρούτα που σαπίζουν στα δέντρα, χωράφια πνιγμένα στ΄αγριόχορτα.

Πρό(σ)κληση σε διάλογο

«Όλες οι συζητήσεις ζούνε από τη διαφωνία, από την προσπάθεια να πείσεις τον άλλον ή να μάθεις από αυτόν, κι αυτό σημαίνει κατά βάση συναίνεση. Συναίνεση είναι ο στόχος... η διαφωνία είναι το μέσον...». (Γιούργκεν Χάμπερμας, Γερμανός φιλόσοφος).

                                               

Γράφει ο Κώστας Παππής

Κάντε ησυχία μην ξυπνήσουμε τους Έλληνες

Στην Ισπανία, μια χώρα της ευρωζώνης με τεράστιο ποσοστό ανεργίας και προβλήματα που την οδηγούν στα βήματα (δηλαδή στις περιπέτειες) της Ελλάδας, ένα πλήθος «αγανακτισμένων», όπως αυτοαποκαλούνται, πολιτών, κυρίως νέων ή/και άνεργων, παραμένουν συγκεντρωμένοι στις κεντρικές πλατείες της Μαδρίτης και άλλων πόλεων της χώρας για πολλές μέρες, ίσως και μέχρι τη μέρα που διαβάζετε αυτό το κείμενο. Διαμαρτύρονται ειρηνικά και προβάλλουν συνθήματα και αιτήματα. Κύριο σύνθημα του Ισπανικού κινήματος: «Δεν έχω δουλειά, δεν έχω σπίτι, δεν έχω σύνταξη, ΔΕΝ ΦΟΒΑΜΑΙ».

ΠΡΟ(Σ)ΚΛΗΣΗ ΣΕ ΔΙΑΛΟΓΟ

Ανώριμα Υπουργεία για ανώριμους μαθητές

Πρόσφατα από το Υπουργείο Παιδείας ανακοινώθηκαν αλλαγές στο Λύκειο που θα ισχύσουν από τον ερχόμενο Σεπτέμβρη. Δεν είναι η πρώτη φορά που ανακοινώνονται αλλαγές στη δημόσια εκπαίδευση. Σχεδόν κάθε νέος υπουργός Παιδείας θεωρεί υποχρέωσή του να μεταρρυθμίσει το εκπαιδευτικό σύστημα, μόνο που μεταρρύθμιση δεν σημαίνει πάντα αλλαγή προς το καλύτερο. 

Οι αλλαγές που αναγγέλθηκαν έχουν προκαλέσει σημαντικές αντιδράσεις. Για παράδειγμα οι πανεπιστημιακοί μέσω της ομοσπονδίας των συλλόγων τους (ΠΟΣΔΕΠ) διαπιστώνουν έλλειψη επιστημονικά τεκμηριωμένου σχεδίου για τη συνολική αναβάθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος και ιδιαίτερα της βαθμίδας του Λυκείου. Οι αλλαγές, λένε, συνιστούν στην πραγματικότητα επιστροφή  σε επιλογές και προτάσεις του παρελθόντος, που έχουν οδηγήσει στη σημερινή υποβάθμιση του Λυκείου ως αυτόνομης μορφωτικής βαθμίδας και στη διαιώνιση της λειτουργίας του Λυκείου ως «πεδίου εξεταστικού ανταγωνισμού και ως προθαλάμου εισαγωγής στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα με προφανή τη διόγκωση της παραπαιδείας». Είναι απογοητευτικό για την πολιτική του Υπουργείου, κατά την ΠΟΣΔΕΠ, το είδος του πολίτη που επιθυμεί να διαμορφώσει, όπως φαίνεται από τη διατήρηση του μαθήματος των Θρησκευτικών στο Λύκειο, και μάλιστα όσες ώρες και το μάθημα της Ιστορίας, την ίδια στιγμή που δεν συμπεριλαμβάνεται στα «υποχρεωτικά» η ενασχόληση των νέων με τις τέχνες και τον πολιτισμό. «Από ένα Λύκειο πολύπλευρης καλλιέργειας και σύγχρονων προσεγγίσεων για την επιστήμη, την ιστορία και τον πολιτισμό που ζητούμε ως επιστημονική κοινότητα, μεταβαίνουμε σ’ ένα Λύκειο δήθεν «εμβάθυνσης», αλλά ουσιαστικά αναπαραγωγής των ίδιων γνωστικών και μαθησιακών αποτελεσμάτων που διαπιστώνουμε ως ακαδημαϊκοί δάσκαλοι τις τελευταίες δεκαετίες».

Πρό(σ)κληση σε διάλογο...

 «Όλες οι συζητήσεις ζούνε από τη διαφωνία, από την προσπάθεια να πείσεις τον άλλον ή να μάθεις από αυτόν, κι αυτό σημαίνει κατά βάση συναίνεση. Συναίνεση είναι ο στόχος... η διαφωνία είναι το μέσον...». (Γιούργκεν Χάμπερμας, Γερμανός φιλόσοφος).

                                                                                                                                                                                        Γράφει ο Κώστας Παππής

Η στήλη αυτή είναι, όπως λέει κι ο τίτλος της, μια πρόσκληση και ταυτόχρονα μια πρόκληση για διάλογο. Δυστυχώς, ελλείψει αντιλόγου, μονίμως μονολογώ και δεν μου αρέσει. Αλλά αυτή τη φορά ο Βλάσης Οικονόμου κάνει την έκπληξη. Και τι έκπληξη!

Λοιπόν, στο προηγούμενο φύλλο της εφημερίδας, σε αυτή τη στήλη, δημοσιεύθηκε ένα κείμενό μου με τίτλο «Μετά την αποχή τι;» (http://costaspappis.blogspot.com/). Με αφορμή το κείμενο αυτό ο Βλάσης Οικονόμου έγραψε το κείμενο που ακολουθεί. Ένα εξαιρετικό κείμενο, που προσκαλώ όλους τους αναγνώστες της εφημερίδας, ιδίως τους νεότερους, να το διαβάσουν. Μόνο προσοχή: δεν είναι ένα εύκολο κείμενο. Αντίθετα, θέλει αναγνώστες σε πνευματική εγρήγορση. Αν κάποιος δεν είναι σε τέτοια διάθεση, τι να πω; Υπάρχει και η τηλεόραση. 

Και κάτι ακόμα: μακάρι να συνεχιστεί αυτός ο διάλογος, που τροφοδοτεί τόσο γόνιμα ο Βλάσης με το κείμενό του. 

***

Η νεολαία της Αδιαφορίας, η κληρονομιά και το αναπόφευκτο

Του Βλάση Οικονόμου

«Η αδιαφορία είναι το νεκρό βάρος της ιστορίας… είναι η αδρανής ύλη μέσα στην οποία πνίγονται οι πιο θαυμάσιοι ενθουσιασμοί…. ακατέργαστη ύλη που εξεγείρεται ενάντια στην νόηση και την πνίγει…» (Α. Γκράμσι).

Μετά την αποχή τι;

Οι δημοτικές και περιφερειακές εκλογές είναι πια παρελθόν. Τα αποτελέσματα γνωστά. Στο Δήμο Σικυωνίων, νέος Δήμαρχος ο κ.  Σπύρος Σταματόπουλος. Πήρε στον Α’ γύρο 5.700 ψήφους  σε σύνολο ψηφισάντων 16.270 (ποσοστό 36,55%) και εγγεγραμμένων 25.559 (ποσοστό 22,30%) . Στον Β’ γύρο πήρε  8.369 ψήφους σε σύνολο ψηφισάντων 13.709 (ποσοστό 64,11%) ή ποσοστό 32,74% στο σύνολο των εγγεγραμμένων. Η συμμετοχή στις εκλογές ήταν χαμηλή: στον Α’ γύρο  63,66% και στον δεύτερο 53,68%. Αρκετά τα άκυρα και τα λευκά.

Ευτελισμένο νόμισμα

Μέσα στην πιο δύσκολη, από κάθε άποψη, συγκυρία των τελευταίων δεκαετιών, θα εγκαινιαστεί σε λίγες μέρες στην Ελλάδα ένας από τους πιο φιλόδοξους και απαιτητικούς θεσμούς, η διοικητική αναδιοργάνωση της χώρας με στόχο να αποκεντρωθούν πλήθος  κεντρικών αρμοδιοτήτων του κράτους στους νέους δήμους και περιφέρειες που ιδρύονται.

Ο νέος θεσμός θα επιχειρήσει να δώσει απάντηση στο αίτημα της περιφερειακής ανάπτυξης, μια απάντηση που εκκρεμεί εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Η αποκέντρωση ως δημοκρατικό αίτημα μεταβίβασης κεντρικών εξουσιών στις τοπικές κοινότητες είναι, βέβαια, ένα ζητούμενο. Όμως το κυρίως ζητούμενο με το νέο θεσμό είναι η ενίσχυση της προσπάθειας για ανάπτυξη. Σωστά ο Δ.Ηλιόπουλος υποστηρίζει στο προηγούμενο φύλλο της «Πολιτείας Σικυωνίων» ότι «το στοίχημα που έχει να κερδίσει ο νικητής των εκλογών του Νοέμβρη είναι η ανάπτυξη» και ότι «η νέα Δημοτική αρχή θα πρέπει να παλέψει για να διαμορφώσει όρους που θα δώσουν ανάσες στην τοπική κοινωνία».

Αναρωτιέμαι πόσοι από εμάς που θα βρεθούμε μπροστά στην κάλπη στις 7 Νοεμβρίου συνειδητοποιούμε το βάρος αυτής της εκλογής. Το ίδιο αναρωτιέμαι για τους υποψήφιους, όχι μόνο δημάρχους ή περιφερειάρχες, αλλά και δημοτικούς και περιφερειακούς συμβούλους, αφού κι αυτοί θα μοιραστούν την ευθύνη μεγάλων σχεδιασμών και αποφάσεων. Το ίδιο, άλλωστε, ερώτημα ισχύει, πέρα από τους δήμους, και για τους υποψήφιους των περιφερειών που δημιουργούνται στα πλαίσια του Καλλικράτη. Πόσο είναι όλοι αυτοί έτοιμοι να δεχτούν τη μεγάλη ευθύνη που μας ζητούν να εναποθέσουμε στους ώμους τους; Με ποια εφόδια, με ποια συνείδηση αποστολής, με ποιες εγγυήσεις αποτελεσματικότητας;

Στη χώρα μας έχουν παράδοση πολλά παράλογα κι απαράδεκτα, κι ένα από αυτά είναι και τούτο: ότι πολύ συχνά όσοι διεκδικούν δημόσιες θέσεις κι αξιώματα, μάλλον επιδιώκουν να τιμηθούν από αυτά, περιβαλλόμενοι την αίγλη και το κύρος τους, παρά να τα τιμήσουν, με ανιδιοτελή προσφορά, και να αποδείξουν ότι είναι άξιοι των αξιωμάτων. Γι αυτό είναι τόσο πολλοί εκείνοι που αποδεικνύονται ακατάλληλοι, ακόμα και επικίνδυνοι για το αξίωμα, που κερδίζουν συνήθως μη διστάζοντας να εξαπατήσουν τους εκλογείς τους σκορπώντας υποσχέσεις, προβάλλοντας κούφια, «ηχηρά» προγράμματα, και εφαρμόζοντας τακτικές που παγιδεύουν το εκλογικό τους ακροατήριο. Φυσικά, υπάρχουν και χειρότερα: εκβιασμοί, εξαγορές συνειδήσεων, εξαχρείωση ηθών... Και, βέβαια, ο πανταχού παρών παραλυτικός κομματισμός.

Τα παραπάνω δεν ισχύουν μόνο στο χώρο της αυτοδιοίκησης ή της πολιτικής, αλλά σε ολόκληρη τη δημόσια σφαίρα. Ισχύουν ακόμα και σε χώρους που ο ανυποψίαστος δεν μπορεί να φανταστεί. Αναφέρω το παράδειγμα των ακαδημαϊκών αξιωμάτων. Για τον πολύ κόσμο, το αξίωμα του πρύτανη αποτελεί την ύψιστη ακαδημαϊκή καταξίωση που μπορεί να επιθυμήσει ένας Καθηγητής ανώτατου εκπαιδευτικού ιδρύματος. Όμως είναι γνωστά τα παραδείγματα ανάξιων πρυτάνεων, με ανύπαρκτο ακαδημαϊκό έργο και περγαμηνές, αλλά και ήθος, που χρησιμοποιώντας θεμιτά και αθέμιτα μέσα κατάφεραν να αναρριχηθούν στον πρυτανικό θώκο, οδηγώντας το πανεπιστήμιο που διοίκησαν σε βαθιά κρίση.

Μια άμεση συνέπεια τέτοιων φαινομένων είναι η απαξίωση των ίδιων των αξιωμάτων και, επομένως, των θεσμών που υπηρετούν. Το «νόμισμα» (το αξίωμα)  χάνει την αξία του, ευτελίζεται, με όλα τα συνεπακόλουθα. Ίσως το πιο σοβαρό από αυτά να είναι ότι, τελικά, όσοι άξιοι θα μπορούσαν να τιμήσουν αξιώματα και θεσμούς αποτραβιούνται στην ιδιώτευση.

Για να επιστρέψω στο ζήτημα που έθιξα στην αρχή, ο νέος αυτοδιοικητικός θεσμός θέτει τέτοιες αξιώσεις για τους ανθρώπους που θα αναλάβουν να τον υλοποιήσουν, που κανείς τρομάζει. Πού θα βρεθούν αυτοί οι άνθρωποι, που θα είναι πράγματι ικανοί να αναλάβουν τις αρμοδιότητες και να υπηρετήσουν τους στόχους του θεσμού, που θα διαχειριστούν αποτελεσματικά τεράστιους πόρους για να καλύψουν τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας, από την παιδεία, την υγεία και την κοινωνική πρόνοια μέχρι την προστασία του περιβάλλοντος; Που θα υπηρετήσουν πάνω από όλα το στόχο της ανάπτυξης του τόπου; Και μάλιστα σε συνθήκες βαθιάς κρίσης;

Τρομάζει κανείς και με το μέγεθος της ευθύνης που αναλαμβάνει ο εκλογέας με την ψήφο που θα δώσει σε αυτόν ή εκείνο τον υποψήφιο. Πόσο ικανοί, πόσο υπεύθυνοι είμαστε, ώστε να επιλέξουμε τον καλύτερο; Πόσο υγιή είναι τα κριτήριά μας; Ας απαντήσει ο καθένας για τον εαυτό του.

Κ.Παππής

Μισοάδειο ή μισογεμάτο;

Στο προηγούμενο τεύχος της εφημερίδας παρουσίασα σε αυτή τη στήλη την περίπτωση ενός νέου ντόπιου επιχειρηματία, του κ.Τάκη Κόϊκα (*). Ισχυριζόμουν ότι είναι δραστηριότητες σαν και τις δικές του που μπορούν να δείξουν δρόμο εξόδου από την οικονομική και κοινωνική κρίση στην Ελλάδα. Έγραφα πως βρήκα στην επιχείρησή του ένα υπόδειγμα επιχείρησης μικρής κλίμακας διαφοροποιημένης παραγωγής και εμπορίας ποιοτικά ανώτερων αγροτικών προϊόντων, που συναντούν το αγοραστικό ενδιαφέρον στη διεθνή αγορά. Μια τέτοια επιχείρηση, με την προϋπόθεση της σωστής προώθησης των προϊόντων της μέσα από κατάλληλα κανάλια διάθεσης, μπορεί να επιβιώσει στο σημερινό δύσκολο τοπίο της αγοράς προσφέροντας θέσεις απασχόλησης και ανάπτυξη στη χώρα.

Θυμίζω πως οι δραστηριότητες της επιχείρησης αφορούν παραγωγή και εμπορία αποκλειστικά βιολογικών προϊόντων (λάδι, ελιές, σταφίδα) που παράγει ο ίδιος (λάδι) ή τα προμηθεύεται από άλλους παραγωγούς. Στη συνέχεια τα επεξεργάζεται και, αφού συσκευαστούν, τα προωθεί σχεδόν αποκλειστικά σε αγορές του εξωτερικού μέσω σωστής αξιοποίησης του διαδικτύου. Η επιχείρησή του λειτουργεί σαν ένας ενδιάμεσος κρίκος στην εφοδιαστική αλυσίδα, που ξεκινάει από παραγωγούς και καταλήγει στους τελικούς καταναλωτές.

Στη συζήτηση που είχα με τον κ.Κόϊκα ζήτησα τις απόψεις του για τα σημερινά προβλήματα της χώρας και την αιτία τους, για την οικονομική και κοινωνική κρίση στην Ελλάδα, για τον τρόπο εξόδου από την κρίση. Τι θα έλεγε σε ένα νέο που αγωνιά μπροστά σε ένα επαγγελματικό μέλλον σκοτεινό και αβέβαιο; Οι απαντήσεις του, κάποιες από τις οποίες σηκώνουν ενδεχομένως συζήτηση (ζητείται αντίλογος), συνοψίζονται στα παρακάτω.

Πώς ένας νέος ντόπιος επιχειρηματίας δείχνει δρόμο εξόδου από την κρίση

Υπάρχει δυνατότητα εξόδου από τη σημερινή κρίση, προς όφελος της χώρας και του λαού της; Η απάντηση είναι «Ναι»! Αργά και βασανιστικά και σε βάθος χρόνου. Και υπό προϋποθέσεις.
Αυτά έγραφα σε παλαιότερο κείμενο, κάνοντας γενική αναφορά στις βαθιές αλλαγές σε επίπεδο πολιτικό και κοινωνικό που χρειάζονται για να ανατραπεί ριζικά η σημερινή πραγματικότητα μιας «βαθιά αλλοτριωμένης, κατακερματισμένης κοινωνίας, παραδομένης για χρόνια, χωρίς σχεδόν καμιά αντίσταση, σε μια πολιτική ηγεσία που, μασκαρεμένη με μια ρητορεία καλών προθέσεων, διδάσκει στην πράξη αδιάκοπα την ιδιοτέλεια και την αδιαφορία για τη χώρα». Τόνιζα ακόμα την ανάγκη για προβολή θετικών παραδειγμάτων επιχειρηματική δράσης, που μπορεί να συμβάλει ώστε να φυσήξει ένας άνεμος αισιοδοξίας και πίστης στις δυνατότητες της χώρας μας και του λαού μας και να δώσει τροφή για νέες ιδέες επιχειρηματικής δράσης, εμπνέοντας νέες ελπιδοφόρες προσπάθειες και πρωτοβουλίες.
Αναφερόμενος ειδικότερα στο πρόβλημα ανταγωνιστικότητας και στην ανάγκη παραγωγικής ανασυγκρότησης και ανάπτυξης της χώρας μας, έγραφα ότι «το μίγμα παραγωγικών δραστηριοτήτων που θα μπορούσε να δώσει λύση στο αναπτυξιακό πρόβλημα της Ελλάδας δεν μπορεί παρά να περιλάβει μια ποικιλία τομέων ανάπτυξης, τόσο από το χώρο της υλικής παραγωγής όσο και από το χώρο των υπηρεσιών. Στο χώρο της υλικής παραγωγής ευνοείται η μικρής κλίμακας διαφοροποιημένη παραγωγή ποιοτικά ανώτερων προϊόντων, τόσο αγροτικών όσο και βιομηχανικών, που θα συναντήσουν το αγοραστικό ενδιαφέρον στη διεθνή αγορά. Μεγάλη είναι εδώ η σημασία της ανάπτυξης δικτύων προβολής και διάθεσης διεθνώς τέτοιων προϊόντων, πράγμα που θα πρέπει να απασχολήσει σοβαρά τόσο τους ίδιους τους παραγωγούς όσο και το κράτος. Στο χώρο των υπηρεσιών, οι δυνατότητες για ανάπτυξη είναι πολύ σημαντικές, ξεκινώντας από το χώρο του πολιτισμού και του τουρισμού, όπου η Ελλάδα έχει μερικά ασυναγώνιστα πλεονεκτήματα, και φτάνοντας ως το χώρο των μεταφορών, των υπηρεσιών υγείας και εκπαίδευσης κλπ. Σε κάθε περίπτωση, οι όποιες δραστηριότητες έχουν αναπτυχθεί ή θα αναπτυχθούν πρέπει να χαρακτηρίζονται από ανταγωνιστικότητα και εξωστρέφεια».
Με το άρθρο αυτό εγκαινιάζω μια σειρά από κείμενα που ελπίζω να μπορέσω να παρουσιάσω, τα οποία συγκεκριμενοποιούν τα παραπάνω. Θα αφορούν ελπιδοφόρες περιπτώσεις συμπατριωτών μας που δίνουν με επιτυχία τον καλό αγώνα της προσωπικής τους προκοπής αλλά και της στήριξης της εθνικής προσπάθειας να βγούμε από την κρίση.

Υπάρχει διέξοδος;

Τι έγινε στην Ελλάδα της τελευταίας δεκαετίας; Πώς φτάσαμε εδώ που φτάσαμε και πού θα φτάσουμε ακόμα; Τι έφταιξε και η χώρα δείχνει σαν να μην έχει ελπίδα, προοπτική εξόδου από το αδιέξοδο; Αλήθεια, δεν υπάρχει παρά μόνο αδιέξοδο; Αποτελεί κοινό τόπο η διαπίστωση ότι στην Ελλάδα περίσσεψε τα τελευταία χρόνια η διαφθορά, η έλλειψη αξιοκρατίας, ο νεποτισμός, η απληστία των μεγάλων συμφερόντων και του κέρδους, η διαρπαγή του δημόσιου πλούτου, η διασπάθισή του από ανάξιες πολιτικές ηγεσίες κι από λογής παρατρεχάμενους, το βόλεμα της Ελληνικής κοινωνίας στις πελατειακές σχέσεις των κομμάτων εξουσίας που οδήγησε μεταξύ άλλων στην υπερτροφία ενός πανάκριβου, αντιπαραγωγικού, σπάταλου δημόσιου τομέα. Ήρθε ο καιρός της πληρωμής. Η χώρα τώρα πληρώνει. Αλλά όχι μόνο γι αυτά. Πληρώνει και για τις άλλες αμαρτίες της. Πληρώνει για το γεγονός ότι, σε αυτό τον τόπο, σπουδαίες έννοιες έχασαν πια τη σημασία τους. Δείτε, για παράδειγμα, την έννοια «αγώνας». Αν υπήρξε κάτι τέτοιο τα τελευταία χρόνια, τις περισσότερες φορές αφορούσε λάθος στόχο, ήταν «αγώνας από την ανάποδη». Οι «αγώνες» των αγροτών τις περισσότερες φορές είχαν στόχο ουσιαστικά τη διατήρηση ενός φαύλου καθεστώτος επιδοτήσεων για ξοφλημένες καλλιέργειες, ενός καθεστώτος που τους οδηγούσε με μαθηματική ακρίβεια στη χρεωκοπία. Οι «αγώνες» της συνδικαλιστικής ηγεσίας των φοιτητών και των καθηγητών τους είχαν στόχο να μην περάσει με κανένα τρόπο η αξιολόγηση και η ανόρθωση των πανεπιστημίων, να παραμείνουν για πάντα στη μίζερη ρουτίνα τους, παραδομένα στο θανάσιμο κομματικό εναγκαλισμό και στην ιδιοτέλεια των λογής «ηγεσιών» τους.

ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΚΑΙ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ

Ήθελα σε αυτό το τεύχος να γράψω μερικές σκέψεις για το ζήτημα των μεταναστών στη χώρα μας και ειδικότερα στην πόλη μας, για το φόβο (ή τα άλλα αισθήματα, όπως η συμπόνια) που προκαλούν, για τις εκδηλώσεις ρατσισμού (αλλά και αντι-ρατσισμού) των συμπατριωτών μας. Μεσολάβησαν δυο γεγονότα: πρώτα μια αντιρατσιστική εκδήλωση που οργάνωσε η δραστήρια ομάδα του Copyleft, μια υπέροχη ομάδα νέων – από τους ελάχιστους που μας εκπλήσσουν ευχάριστα και μας δημιουργούν ελπίδες μέσα στη μαυρίλα των μηνυμάτων που εκπέμπονται από το χώρο των νέων της χώρας μας, έτσι όπως είναι εγκλωβισμένοι στην ιδιώτευση, στην αποχή από τα κοινά και στο όραμα της προσωπικής δήθεν «επιτυχίας» που τους έχουν εμπνεύσει οι γονείς τους. Μετά ήρθε το γκρέμισμα με μπουλντόζες από τη Δημοτική Αρχή Σικυωνίων του καταυλισμού μεταναστών στην περιοχή Αγ. Νικόλαου, την Τρίτη 27 Οκτωβρίου.
Τα δυο αυτά γεγονότα με βοήθησαν να οργανώσω καλύτερα τη σκέψη μου και τα αισθήματά μου. Γιατί το ζήτημα των μεταναστών δεν μπορεί να το αντιμετωπίσει κανείς μόνο με το μυαλό ή μόνο με το συναίσθημα. Λειτούργησε και η μνήμη. Αυτήν, να μη τη χάσουμε ποτέ, γιατί αλλιώς χάνουμε την ψυχή μας.
Θυμήθηκα τους δικούς μας μετανάστες, «νόμιμους» και «παράνομους». Ανθρώπους φτωχούς (όπως οι γονείς και οι άλλοι συγγενείς μου), που πήραν το δρόμο της ξενιτιάς από ανάγκη, για να αναζητήσουν μια καλύτερη ζωή, να ξεφύγουν από την εξαθλίωση που τους επιφύλασσε η πατρίδα μας. Ανθρώπους καταδιωγμένους από τη μοίρα και τις περιπέτειες του τόπου μας (εμφύλιος, δικτατορία), που οδηγήθηκαν από ανάγκη στην εξορία της ξένης γης. Αυτοί ήσαν πιο τυχεροί. Βρήκαν καλύτερη φιλοξενία, μακριά από την Ελλάδα, τη «χώρα της φιλοξενίας» - λέμε τώρα.
Οι μετανάστες, «λαθραίοι» (αλήθεια, τι πάει να πει «λαθραίοι»;) ή όχι, έφτασαν εδώ, πολλοί παίζοντας κορώνα-γράμματα τη ζωή τους, αφήνοντας μια πατρίδα που θα ήθελαν να ήταν μάνα, όχι μητριά. Θα προτιμούσαν, είμαι βέβαιος, να μείνουν στη χώρα τους, κοντά στους δικούς τους ανθρώπους, στους γονείς και τα αδέρφια τους, στη ζεστασιά της κοινότητάς τους, ν’ ακούνε τη γλώσσα τους, ν’ ακούνε τα τραγούδια τους, να χορεύουν τους χορούς τους. Θα το προτιμούσαν, αν η δική τους πατρίδα τους εξασφάλιζε τα στοιχειώδη που έχει δικαίωμα κάθε άνθρωπος στη ζωή: ειρήνη, ψωμί, δουλειά, εκπαίδευση, υγεία.
Φτάνουν εδώ αυτοί οι άνθρωποι, πολύ συχνά θύματα της «πολιτισμένης» Δύσης (βλ. Ιράκ, Αφγανιστάν, Αφρική κλπ), της απληστίας της και της εξαγριωμένης και εξαχρειωμένης επιθετικότητάς της, θέλοντας όχι να τους ταϊσουμε τζάμπα, αλλά να βρουν ειρήνη και δουλειά, να βάλουν μια στέγη πάνω από το κεφάλι τους, να ζήσουν με αξιοπρέπεια. Το τι βρίσκουν συνήθως είναι γνωστό: το βλοσυρό, καχύποπτο βλέμμα, την αποστροφή, την επιθετικότητα, τις μπουλντόζες να γκρεμίζουν τη χάρτινη ή τσίγκινη στέγη που στήνουν «αυθαίρετα». Υπάρχουν, βέβαια, και άλλοι συμπατριώτες μας που τους συμπονούν, τους συμπαρίστανται, τους βοηθούν. Φοβάμαι πως είναι οι πολύ λιγότεροι.
Mε τι ευκολία, κύριοι της όποιας εξουσίας, γκρεμίζετε με τις μπουλντόζες σας την «αυθαίρετη» ψεύτικη στέγη που στήνουν αυτοί οι εξαθλιωμένοι, απελπισμένοι, δίχως στον ήλιο μοίρα, χωρίς να αναρωτηθείτε τι θα απογίνουν αυτοί οι άνθρωποι (άνθρωποι!), αυτές οι γυναίκες, αυτά τα παιδιά. Όμως δεν σας είδα ποτέ να γκρεμίζετε την αυθαίρετη βίλα του πλούσιου καταπατητή, που πάει και τη χτίζει στη θάλασσα πλάϊ στο κύμα, στο καμένο δάσος, στη δημόσια (δική μας, όλων των Ελλήνων) γη, ξέροντας πως κάθε εξουσία είναι τελικά μαζί του – στο άψε-σβήσε θα του πάει και δρόμο και ηλεκτρικό και τηλέφωνο.
Προκαλώ τον καθένα συμπατριώτη μας που κοιτάζει εχθρικά, με δυσπιστία και με οργή, αυτούς τους ανθρώπους, να ξεχάσει για μια στιγμή, μόνο για μια στιγμή, ότι ζει στην πατρίδα του, ότι έχει οικογένεια, στέγη να περάσει τη νύχτα, λεφτά να τραφεί. Να δει τον εαυτό του μόνο μέσα στη νύχτα, στη βροχή και το κρύο, άστεγο, άφραγκο, πεινασμένο, χωρίς ένα φίλο, σε μια χώρα που δεν καταλαβαίνει τη γλώσσα της, που τον παίρνει στο κυνήγι διώχνοντάς τον σαν ανεπιθύμητο. Ίσως καταλάβει έτσι πώς ζουν αυτοί οι άνθρωποι που αυτός κοιτάζει εχθρικά, με δυσπιστία και με οργή.
Κι όμως η ζωή θριαμβεύει. Κοιτάξτε τους Αλβανούς. Έτσι ήρθαν στην Ελλάδα. «Λαθραίοι», κυνηγημένοι, ανεπιθύμητοι. Ήρθαν, κι οι περισσότεροι ρίζωσαν, βοήθησαν με τη δουλειά τους την αγροτική και, γενικότερα, την εθνική οικονομία, συνεισφέροντας σημαντικά στο εθνικό εισόδημα και στην αποφυγή της πλήρους κατάρρευσης των ασφαλιστικών ταμείων! Τα παιδιά τους αριστεύουν στα Ελληνικά σχολεία και θα γίνουν ίσως οι πιο άξιοι Έλληνες! Είναι οι καλύτεροι πελάτες των μαγαζιών της πόλης μας, συνεισφέροντας ακόμα και το 50% του τζίρου τους! Και δίνουν δουλειά (ναι, αυτοί!) στους Έλληνες!
Κι όσο για την παραβατική συμπεριφορά, δεν είναι χειρότεροι αυτοί, οι πεινασμένοι και εξαθλιωμένοι μετανάστες, από ό,τι οι δικοί μας. Και, βέβαια, ούτε σύγκριση με τα μεγάλα μαχαίρια και τα χρυσά κουτάλια, τους πρωθυπουργικούς φίλους και τους ομοτράπεζους, τα golden boys, τους χρυσοφόρους real estate καλόγερους, και τις τράπεζες που θησαυρίζουν ληστεύοντας.
Αυτά τα λίγα σχόλια, μονόπλευρα ίσως και όχι πολύ «ψύχραιμα». Τα άλλα, πιο ψύχραιμα και με ολόπλευρο κοίταγμα του σύνθετου προβλήματος του ρατσισμού και της μετανάστευσης και των πιθανών λύσεών του, θα τα βρείτε στα άρθρα που περιέχει το τεύχος αρ. 3 του Copyleft, αφιερωμένο στο πρόβλημα. Γιατί, ναι, το πρόβλημα είναι σύνθετο. Για παράδειγμα, ο καταυλισμός που γκρεμίστηκε δημιουργούσε πρόβλημα υγιεινής στο διπλανό σχολείο (και ακόμα μεγαλύτερο στους ίδιους τους κατοίκους του καταυλισμού). Κι ακόμα, έχουν αυξηθεί οι μικροκλοπές στην πόλη (προσωπικά έχω πέσει θύμα). Σας συνιστώ να ψάξετε να βρείτε αυτό το τεύχος του Copyleft. Περιέχει άρθρα που αναλύουν το πρόβλημα ώριμα και υπεύθυνα, που πολύ θα ήθελα να τα είχα υπογράψει εγώ.

Κώστας Παππής